Odkręcenie kilku śrub i odłączenie przewodów zwykle wystarcza, ale pośpiech może skończyć się utratą danych albo uszkodzeniem złącza. Jeżeli chcesz wiedzieć, jak wyjąć dysk z komputera, znajdziesz tu bezpieczną procedurę dla komputera stacjonarnego, laptopa oraz nośników SATA i M.2.
Najważniejsze zasady bezpiecznego wyjmowania dysku
- Wykonaj kopię danych, zwłaszcza gdy usuwasz dysk systemowy.
- Odłącz zasilanie i przed rozpoczęciem pracy rozładuj ładunki elektrostatyczne.
- Dysk SATA ma zwykle dwa przewody, a M.2 jest przykręconą płytką na płycie głównej.
- W laptopie najpierw odłącz lub wyjmij baterię, jeśli konstrukcja na to pozwala.
- Nie ciągnij za przewody. Chwytaj za wtyczkę albo element mocujący.
Zanim otworzysz obudowę, zabezpiecz dane i sprzęt
Najpierw sprawdź, czy wyjmowany nośnik nie zawiera systemu, dokumentów albo konfiguracji programów. W przypadku dysku rozruchowego przygotuj kopię zapasową najważniejszych plików i upewnij się, że masz klucz odzyskiwania BitLocker, jeśli szyfrowanie jest włączone.
Do typowego demontażu wystarczą śrubokręt krzyżakowy, dobre oświetlenie i mały pojemnik na śruby. Przy pracy z laptopem przydają się również plastikowe otwieraki, ponieważ podważanie obudowy metalowym narzędziem łatwo rysuje tworzywo i łamie zatrzaski.
Wyłącz system w normalny sposób, a nie przez przytrzymanie przycisku zasilania. W komputerze stacjonarnym ustaw przełącznik zasilacza w pozycji wyłączonej, wyjmij wtyczkę i przytrzymaj przycisk zasilania przez 5-10 sekund. Odczekaj chwilę, odłącz wszystkie kable i pracuj na stabilnym biurku, najlepiej bez dywanu.
Przed dotknięciem podzespołów załóż opaskę antystatyczną albo dotknij niepomalowanej, metalowej części obudowy. Nie dotykaj styków dysku palcami. W praktyce właśnie ESD, czyli wyładowanie elektrostatyczne, jest jednym z najczęściej lekceważonych zagrożeń podczas takich prac.
Rozpoznaj, z jakim dyskiem masz do czynienia
Metoda wyjęcia zależy od formatu i sposobu podłączenia. Nie każdy mały dysk M.2 jest dyskiem NVMe, a wygląd złącza nie wystarcza do określenia kompatybilności. Przed demontażem zrób zdjęcie wnętrza komputera, szczególnie ułożenia przewodów.
| Typ nośnika | Jak wygląda | Sposób mocowania |
|---|---|---|
| HDD 3,5 cala | Większa, cięższa metalowa obudowa | Śruby, szyny albo koszyk w zatoce |
| SSD SATA 2,5 cala | Płaski, lekki prostokąt | Śruby, adapter lub kieszeń |
| M.2 SATA lub NVMe | Wąska płytka przypominająca moduł pamięci | Jedna mała śruba na płycie głównej |
Dysk HDD lub SSD SATA ma zazwyczaj osobny przewód zasilający i przewód danych SATA. Nośnik M.2 nie ma kabli, ponieważ wkłada się go bezpośrednio do gniazda na płycie głównej. To rozróżnienie pozwala uniknąć szukania nieistniejących przewodów albo próby wyszarpania płytki z gniazda.
Jak wyjąć dysk z komputera stacjonarnego
Odłącz przewody SATA
Po zdjęciu bocznego panelu znajdź dysk w zatoce 2,5 lub 3,5 cala. Zanim go ruszysz, odłącz szeroką wtyczkę zasilania SATA oraz węższą wtyczkę danych. Chwytaj za plastikową końcówkę i wyciągaj ją prosto, bez wyginania gniazda.
Niektóre wtyczki SATA mają metalowy zatrzask. Jeśli czujesz opór, najpierw go zwolnij. Szarpanie za przewód może wyrwać żyły z końcówki albo uszkodzić gniazdo na dysku, a wtedy prosty demontaż zamienia się w dodatkową naprawę.
Przeczytaj również: IoT - Jak zbudować system, który działa latami?
Wyjmij nośnik z zatoki
Sprawdź, czy dysk jest przykręcony bezpośrednio do koszyka, zamocowany na prowadnicach czy wsunięty w ramkę. Odkręć śruby po obu stronach albo zwolnij zatrzaski i wysuń dysk zgodnie z kierunkiem prowadnic. W obudowach biurowych Dell, HP czy Lenovo konstrukcja może mieć specjalny uchwyt, dlatego nie warto używać siły, gdy element nie chce wyjść.
Po wyjęciu odłóż nośnik na powierzchnię antystatyczną. Jeśli to HDD, nie upuszczaj go i nie obracaj gwałtownie podczas pracy. Dyski talerzowe są bardziej wrażliwe na wstrząsy niż SSD, szczególnie gdy wcześniej pojawiały się błędy odczytu.
Wyjmowanie dysku z laptopa wygląda podobnie, ale wymaga większej ostrożności
W laptopie odwróć urządzenie, zamknij pokrywę i odłącz ładowarkę. Zdejmij dolną pokrywę zgodnie z instrukcją konkretnego modelu, a jeśli bateria jest wyjmowana, wyciągnij ją przed rozpoczęciem pracy. W konstrukcjach z baterią wewnętrzną odłącz jej przewód od płyty głównej zaraz po zdjęciu pokrywy.
Dysk 2,5-calowy zwykle znajduje się w metalowej lub plastikowej kieszeni. Odkręć element mocujący, odłącz taśmę albo przewód SATA i wysuń dysk w kierunku przeciwnym do złącza. Taśma FFC jest delikatna, więc jej blokadę trzeba podnieść lub przesunąć, zamiast wyciągać przewód na siłę.
W wielu nowszych laptopach SSD M.2 znajduje się pod niewielkim radiatorem. Odkręć osłonę, usuń śrubkę przytrzymującą koniec modułu, a potem unieś płytkę pod kątem około 20-30 stopni i wysuń ją z gniazda. Nie podważaj jej pionowo, bo można uszkodzić styki gniazda.
Nie każdy laptop ma wymienny dysk. W części ultrabooków pamięć jest wlutowana w płytę główną, a w niektórych modelach dostęp do nośnika wymaga zdjęcia całej płyty. Jeśli po odkręceniu pokrywy nie widzisz dysku ani kieszeni M.2, sprawdź dokumentację modelu zamiast rozbierać urządzenie głębiej.
Dysk M.2 wymaga właściwej kolejności ruchów
Moduł M.2 jest przykręcony jednym wkrętem do dystansu na płycie głównej. Jeśli ma radiator, zdejmij go ostrożnie i zwróć uwagę, czy między radiatorem a dyskiem znajduje się termopad. Przy ponownym montażu powinien wrócić na swoje miejsce, ponieważ pomaga odprowadzać ciepło.
- Odkręć śrubkę mocującą koniec modułu.
- Unieś dysk lekko do góry, aż odskoczy od dystansu.
- Wysuń go poziomo z gniazda, trzymając za krawędzie płytki.
- Schowaj go do opakowania antystatycznego i oznacz, z którego komputera pochodził.
Najczęstszy błąd polega na próbie wyciągnięcia M.2 bez odkręcenia śrubki albo na pomyleniu gniazda z modułem Wi-Fi. Dysk ma zwykle większą długość, na przykład 2280, gdzie 22 oznacza szerokość 22 mm, a 80 długość 80 mm. Moduł Wi-Fi jest krótszy i ma podłączone cienkie przewody antenowe.
Co zrobić z wyjętym nośnikiem
Jeśli chcesz odczytać pliki na innym komputerze, dobierz obudowę lub adapter do właściwego standardu. Do SSD SATA 2,5 cala potrzebujesz obudowy USB-SATA, do dysku M.2 NVMe obudowy USB-NVMe, a do M.2 SATA urządzenia obsługującego właśnie ten wariant. Obudowa NVMe nie zawsze odczyta M.2 SATA, mimo że oba nośniki wyglądają podobnie.
Po podłączeniu starego dysku nie formatuj go odruchowo. Najpierw sprawdź, czy system widzi właściwe partycje i skopiuj dane. Jeśli nośnik był zaszyfrowany, potrzebne może być hasło albo klucz odzyskiwania.
Gdy komputer po demontażu nie uruchamia się, sprawdź kolejność startową w UEFI oraz to, czy przypadkiem nie odłączyłeś dysku systemowego. Jeżeli wyjmowałeś tylko dodatkowy nośnik, system powinien wystartować bez niego. Brak obrazu lub restartowanie komputera wskazuje raczej na naruszenie innego przewodu albo modułu niż na samą utratę dysku.
Jeśli nośnik ma zostać wyrzucony lub sprzedany, samo usunięcie plików nie wystarcza. Przy sprawnym dysku SSD użyj funkcji bezpiecznego wymazania dostępnej w narzędziu producenta, a w przypadku HDD można zastosować wielokrotne nadpisanie danych. Uszkodzony dysk zawierający poufne informacje najlepiej przekazać do profesjonalnego punktu utylizacji danych.
Mały detal, który ułatwia późniejszy montaż
Po zakończeniu pracy podpisz dysk, zachowaj śruby w osobnym woreczku i zostaw zdjęcie pierwotnego ułożenia przewodów. To drobiazgi, ale przy ponownym montażu oszczędzają czas i zmniejszają ryzyko podłączenia przewodu do niewłaściwego gniazda.
Jeżeli masz wątpliwości co do modelu laptopa, typu M.2 albo stanu danych, zatrzymaj się przed użyciem siły. Instrukcja konkretnego komputera ma pierwszeństwo przed ogólnym poradnikiem, ponieważ producenci stosują różne zatrzaski, kieszenie i kolejność demontażu.
